Regionalni podsistem Nadela

Vojvodina je žitnica Srbije. Prostire se u južnom delu Panonske nizije i zahvata 1.7 miliona hektara obradive površine. Zemljište je veoma plodno, a po pedološkom sastavu uglavnom ga čine černozem i degradirani černozem.

Klima u Vojvodini je izrazito kontinentalna. Prema statističkim podacima od 100 godina u Vojvodini je 51 sušna, 32 su vlažne a samo je 17 pogodno za normalnu poljoprivrednu proizvodnju.

Zbog toga se u Vojvodini, već dugi niz godina, izvode melioracioni radovi kako bi se postigla intenzivna poloprivredna proizvodnja. Do sada je u Vojvodini, u te svrhe, iskopano ili rekonstruisano 930 kilometara glavnih kanala, od kojih je 660 kilometara plovno. Mreža ovih kanala čini hidrosistem Dunav-Tisa-Dunav.
Kanal Nadela, pripada ovom hidrosistemu. Nadela je dugačka 81 kilometar i nije plovna. Ona odvodnjava, a u buduće će i snabdevati vodom površinu od 67 000 hektara južnog dela Banata.

Geomorfološke karakteristike područja Pančeva: aluvijalne ravni Dunava i Tamiša predstavljaju najniže oblasti nagnute u pravcu oticanja reka, dok lesne zaravni zauzimaju najveće površine i od izuzetnog su značaja za poljoprivredu. Manja naselja podignuta su na peščanim uzvišenjima sa zemljištem na kome se gaji povrće. Deo terena su i zamočvarene površine sa osobenim životinjskim i biljnim životom. Nadela je splet bara i udubljenja kojima voda starim Tamiškim koritom otiče prema Dunavu. Proteže se u ataru Kovačice, Debeljače, Crepaje, Jabuke i Pančeva. Na kanal Nadela naslanja se i Prirodno dobro “Ponjavica” koja nastaje kod Omoljice spletom kanala. Kretanje motornim plovilima je zabranjeno radi sprečavanja zagađenja, čime su stvoreni uslovi za kupališni i ribolovni turizam.

Stanje na terenu je takvo da usled koncentracije zagadivaca na sektoru dužine oko 30 km od ustave “Skrobare” do ustave kod Ivanova dolazi do izrazitog narušavanja kvaliteta voda.

Stanje na terenu je takvo da usled koncentracije zagađivača na sektoru dužine oko 30 km od stave Skrobare do ustave kod Ivanova dolazi do izrazitog narušavanja kvaliteta voda. Otpadne ode naselja se direktno ili indirektno ispuštaju u kanal ”Nadela”. Sa aspekta mogućnosti izmuljivanja sedimenta, ne preporučuje se izmuljivanje sedimenta kod ustava Ivanovo i Jabuka zbog ozbiljnog nivoa zagađenja cinkom, bakrom i kadmijumom.

Regionalni podsistem „Nadela“ (RPN) nalazi se na prostoru koji je ograničen sa zapada rekom

Tamiš, sa istoka Deliblatskom peščarom, južnu granici čini reka Dunav, a sa severa granica je magistralni kanal Hs DTD-„Novi Bečej- Banatska Palanka“. Gradnja RPN započela je 1976. godine, i izvedena je u tri etapa, koje su se sastojale od više faza, bile su uslovljene zahtevima i potrebama za hidrotehničkim uređenjem područja na kome se
RPN nalazi.

Osnovna namena Regionalnog podsistema Nadale je da:

-  da omogući efikasno odvodnjavanje poljoprivrednog i ostalog zemljišta

- da omogući prihvatanje atmosferskih i podzemnih voda iz naseljenih mesta

- obezbedi mogućnost snabdevanja poljoprivrede vodom za navodnjavanje

- obezbedi snabdevanje vodom industrijskih postrojenjaprihvati prečišćene otpadne vode industrijskih postrojenja i naselja
- omogući rekreaciju i bavljenje sportom, kao i učini prostor na kom se nalazi lepšim

- cnabdevanje vodom šećerane ” Jedinstvo” iz Kovačice u periodu prerade šećerne repe

- zaštita priobalja Nadele od negativnog uticaja uspora HE ” Đerdap”

- snabdevanje vodom iz r.Dunav, kod sela Ivanova, za potrebe navodnjavanja

Donji deo RPN, pod kojim se smatra deonica koja je nastala pretvaranjem prirodnog korita reke Nadele, u regulisani kanal, proteže se od pregrade na km 2+600 do Glavne ustave „Skrobara“ na km 30+567.  Na ovoj deonici RPN je zadržao osnovne odlike ravničarskog vodotoka.

Kanalisanim delom podsistema, smatra se deo od km 30+567 pa sve do vodozahvata na km 81+440. On je izgrađen kopanjem kanala, i izgradnjom ustava na njemu radi obezbeđivanja osnovne namene te deonice, a to je snabdevanje vodom za navodnjavanje i za potrebe Šećerane, kao i ostalih predviđenih namena. Na ovom delu su radovi na redovnom održavanju koji se redovno sprovode, puno efikasniji pa je funkcionalno stanje regionalnog podsistema znatno bolje.

Stanje na terenu je takvo da usled koncentracije zagađivača na sektoru dužine oko 30 km od ustave “Skrobare” do ustave kod Ivanova dolazi do izrazitog narušavanja kvaliteta voda. Na ovom vodotoku postoji veliki broj zagađivača (tačkastih) od kojih su najznačajniji Industrija Skroba ”Jabuka”, ATP “Pančevo”, Mlekara “Pančevo”, PIK Tamiš, Gradska zona Pančevo i Farma svinja “Stari Tamiš”.

Pored ovih zagađivača značajno je i difuzno zagađenje sa poljoprivrednih površina i nerešeno  deponovanje sadržaja septičkih jama koji se u najveće broju slučaje istresa (završava) u  meliracione kanale RPN. Raspored zagađivača u industrijskoj zoni Pančeva i u prigratskim naseljima su : Farma svinja “Crepaja”, ATP Pančevo, MZ Kovačica, Hladnjača Pančevo, Grad Pančevo, Tamiš mehanizacija Pančevo, Auto perionica “Tank” Pančevo, Livnica Pančevo, Fabrika obuće Pančevo, DPP “Starčevo” Starčevo, PP “Tamiš” Pančevo

Nema registrovan ni jedan zagađivač koji ispušta metale u Nadelu – Metali detektovani u značajnoj količini.
Nema registrovanih komunalnih izliva – detektovana velika brojnost kolifornih bakterija. Jedan od najvećih problema u Regionalnom podsistemu Nadela predstavljaju krajnje suprotstavljeni interesi korisnika:

− navodnjavanja i odvodnjavanje,

− dobar ekoliški status vode (zaštita životne sredine), i

− ispuštanje i odvođenje upotrebljenih voda (odnosno “zagađivača”).

MI IMAMO REŠENJE



Oznake: , , , ,
Share
Dodajte vaš komentar Uslovi korišćenja sajta


Vaše ime
Vaš email (opciono)
Vaš sajt (opciono)